Η τουρκική λέξη bas* σημαίνει τον επί κεφαλής, τον αρχηγό. Προέρχεται εκ του αρχαιοελληνικού: εν πάση αρχή, μία φράση που δηλοί αυτόν που έχει την απόλυτη εξουσία. Στην τουρκική γλώσσα παρατηρείται ο γνωστός εκβαρβαρισμός (βλέπε: αυθέντης-efendi). Για να αρθεί το εμπόδιο της πνευματικής δυσκολίας που παρουσιάζει η ελληνική γλώσσα σε άλλους λαούς παραλείπεται η λέξη αρχή. Έπειτα εκβαρβαρίζεται φωνητικά το υπόλοιπο και αφαιρούνται φωνήεντα που δυσκολεύουν φωνητικώς την λέξη: εν πάση > εμπάση > μπάση > μπας. Η λέξη υπάρχει και σε σύνθετες τουρκικές λέξεις, όπως basbakan, που σημαίνει πρωθυπουργός.
*ελλείψει τουρκικών γραμματοσειρών, τονίζω πως το s της εν λόγω λέξης φέρει υπογεγραμμένη που υποδηλοί παχύτερη προφορά
Ανακοίνωση για την πολιτική κηδεία του Λ. Κύρκου εξέδωσε ο μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ. Στην ανακοίνωσή του τονίζει:
Η τελετή αποχαιρετισμού του ιστορικού ηγέτη της λεγομένης αριστεράς Λεωνίδα Κύρκου στον αύλειο χώρο του Α Κοιμητηρίου Αθηνών με την παρουσία ικανού αριθμού μελών της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής ζωής της χώρας, στιγμιότυπα της οποίας μετεδόθησαν από την τηλοψία παρουσίασε για μια εισέτι φορά εκτύπως την αντιφατικότητα και την αυτοδιάψευσι της δήθεν προοδευτικής ιδεολογίας που έχει θέσει στα προς κατεδάφισι τον Θεό, την πνευματική διάσταση της υπάρξεως, την μετά θάνατο στο επέκεινα επιβίωσι του ανθρωπίνου προσώπου και την αθανασία της ψυχής.
Το απόγειο της αντίφασης σε όλη αυτή την διαδικασία δημόσιας και πανηγυρικής αποκηρύξεως της Ευαγγελικής πίστεως, απετέλεσε ο επικήδειος λόγος του αποσχισθέντος εκ του ενιαίου Συνασπισμού της λεγομένης Αριστεράς και της Προόδου και Προέδρου της Δημοκρατικής Αριστεράς κ. Φώτη Κουβέλη, ο οποίος κάλεσε τον αποθανόντα «να περάσει απέναντι».
Και διερωτάται ευλόγως ο κάθε καλοπροαίρετος που απέναντι; Στο τίποτα; Στην εκμηδένιση; Στην ανυπαρξία; Μα αυτό δεν αποτελεί πέρασμα αλλά εξαφάνιση και κατακρήμνιση στο χάος.
Η «μεγαλειώδης» αντίφαση αυτής της ιδεοληψίας έγκειται στο γεγονός ότι η λεγομένη αριστερά ιδεολογία ισχυρίζεται ότι αγωνίζεται για την επικράτηση του δικαίου, της ηθικής τάξεως, της κοινωνικής συναντιλήψεως στις ανθρώπινες κοινωνίες, αλλά εάν το ανθρώπινο ον δεν είναι τίποτε άλλο από μία τυχαία συνάρμοση κυττάρων και τα τρισεκατομμύρια των γαλαξιών από μία τυχαία και ασυνείδητη συνάρμοση μορίων, που όμως παράγει μυστηριωδώς και αναπάντεχα αρμονία, σύνθεση και τάξη και επιπροσθέτως δεν υφίσταται στον άνθρωπο αιώνια και αθάνατη ψυχή, δηλ. ανθρώπινο πρόσωπο που έχει πλασθεί από τον Υπέρτατο Δημιουργό κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσι Αυτού και που προορίζεται να κοινωνήσει μαζί του αλληλοπεριχωρούμενο στην πνευματική διάστασι της υπάρξεως που ερμηνεύει και τον παρόντα ασυνείδητο κόσμο, τότε όλες αυτές οι ωραίες και μεγαλόστομες ιδέες και έννοιες και ο αγώνας της λεγόμενης αριστεράς είναι ένα εκπληκτικό και τεράστιο μηδέν.
Τι σημαίνει δίκαιο και ηθική; Οι έννοιες αυτές μόνο μεταφυσικώς θεωρούμενες προσλαμβάνουν ύπαρξη και εφαρμογή στον παρόντα κόσμο.
Άλλως, δεν έχουν ουδεμία αξία διότι εάν ο άνθρωπος προέρχεται από το μηδέν και την τυχαία και ασυνείδητη φυσική επιλογή και προορίζεται για την εκμηδένιση, την ανυπαρξία και το χάος, τότε για ποιό λόγο να είναι δίκαιος και ηθικός;
Για ποιό λόγο να μην είναι ηδονόφιλος και αρπακτικό; Για ποιό λόγο να αγωνίζεται για τον συνάνθρωπό του; Για ποιό λόγο να δημιουργεί πολιτισμό, φιλοσοφία και τέχνη;
Για ποιό λόγο να μην επικρατεί ο νόμος της ζούγκλας; Για ποιό λόγο να μην γίνουμε όλοι οπαδοί του Φρ. Νίτσε και της τρομακτικής ιδεοληψίας του περί υπερανθρώπου που πρέπει να κατατρώγει τις σάρκες των αδυνάτων οι οποίοι έναν και μόνο ρόλο έχουν να γίνουν η γέφυρα από την οποία θα διέλθει ο κάθε αμοραλιστής και ανάλγητος. Και ακόμη ποιά είναι η έννοια του καλού και του κακού.
Με τον κασμά της αθεΐας και του αγνωστικισμού ασφαλώς δεν αποδομείται ο πανυπερτέλειος Θεός, του οποίου «ποίησιν των χειρών αναγγέλλει το στερέωμα» αλλά κατεδαφίζεται και γκρεμίζεται και εξανδραποδίζεται ο δυστυχής άνθρωπος, όπως μεγαλειωδώς το διεκήρυξε ο Ντοστογιέφσκι και ιστορικώς απεδείχθη για 70 ολόκληρα χρόνια στις πρώην δυστυχισμένες χώρες του λεγομένου υπαρκτού σοσιαλισμού, που επεκράτησε αυτή η τραγική ιδεοληψία με τα στρατόπεδα συγκεντρώσεως, τις μυστικές αστυνομίες, τα γκουλάγκς, τα ψυχιατρεία και τις αναρίθμητες δολοφονίες.
Μπορούν μήπως όλοι αυτοί που συνέπραξαν στην τελετή αποχαιρετισμού, δηλ. στην επίσημη και πανηγυρική διακήρυξη ότι δεν υπάρχει τίποτα και ότι όλη η ζωή είναι δεινός παραλογισμός από την οποία ελλείπει η σκοπιμότης και η στοχοθεσία να μας εξηγήσουν πως από την υλική σύσταση του ανθρωπίνου σώματος αναβλύζουν οι πνευματικές εκδηλώσεις της ανθρωπίνης υπάρξεως, η αυτεξουσιότης και ελευθερία της βουλήσεως, το ενσυνείδητο πνεύμα και το ενσυνείδητο εγώ, η συνείδησις και η συνειδητή αντίληψις των εννοιών του αγαθού, του καθήκοντος του δικαίου, του αλτρουϊσμού, της αυτοθυσίας ως και του αντιστρόφου των εννοιών αυτών, η μεταβολή σε ιδέες όλων των επί του σώματός μας υλικών επιδράσεων και εντυπώσεων εσωτερκών (ενδοοργανικών) και εξωτερικών, η δυνατότης της μη ικανοποιήσεως δια της βουλήσεως και της θελήσεως όλων των επί του σώματος μας επιδράσεων, ο προφορικός αλλά και ο ενδιάθετος λόγος, η συνειδητή μνήμη, ανάπλασι και αναγνώρισι και η συνειδητή προσοχή, γνώσις, επιστήμη και φαντασία, η πνευματική ικανότης, ιδιοφυΐα και μεγαλοφυΐα ασχέτως των διαστάσεων του βάρους του σώματος και του εγκεφάλου, τα όνειρα και ιδίως τα προγνωστικά. Πως ερμηνεύεται στην παρούσα ζωή, το όριο, η σχετικότης και η έλλειψις που κυριαρχούν αναποδράστως;
Όλοι λοιπόν αυτοί που συνέπραξαν σε αυτή την δημόσια και πανηγυρική διακήρυξη και εμφορούνται από την ίδια ολέθρια για τους ίδιους ιδεοληψία έχουν όνομα που τους δίδει ο αψευδής και άφθιτος και αιώνιος λόγος του ζώντος Θεού δια του Προφητάνακτος: «Είπε άφρων εν καρδία αυτού ουκ έστι Θεός» (Ψαλμ. 14:1).
Τέλος εκ προοιμίου εκφράζω ευγνώμονες ευχαριστίες στους εξ επαγγέλματος η εκ πεποιθήσεως λοιδόρους μου, που ασφαλώς λάβροι θα εφορμίσουν, δεόμενος υπέρ φωτισμού και μετανοίας των.
Δείτε το αλβανόφωνο πόρταλ των Σκοπίων. Προσφέρουν δωρεάν email, με την στήριξη της Αμερικής: powered by Windows Live! Χρειάζεται άλλη απόδειξη για να δει κανείς ότι η Αμερική ενισχύει με κάθε τρόπο τους Αλβανούς;
Στην Εθνική Ελλάδος δεν βάζουμε ξένους. Γιατί να βάζουμε στο ΕΚΑΒ; Δύο λύσεις υπάρχουν: ή να το ονομάσουμε Κέντρο Άμεσης Βοήθειας Λαθρομεταναστών ή να δώσουμε προτεραιότητα στον Έλληνα: σε αυτόν που φορολογείται, που πληρώνει, που υφίσταται τα πάνδεινα και όχι σε ανθρώπους που ήρθαν και θρονιάστηκαν με το "έτσι θέλω" στη χώρα μας, τρώνε χωρίς να φορολογούνται και αξιώνουν δωρεάν περίθαλψη.
Όπως όλοι οι ομιλούντες την αγγλική θα γνωρίζετε, η λέξη "burp" σημαίνει "ρέψιμο". Πόσοι όμως γνωρίζατε την ελληνική προέλευσή της; Σίγουρα οι Άγγλοι έχουν κάθε λόγο να κρύψουν την αλήθεια ότι η γλώσσα τους είναι βαθύτατα επηρεασμένη από την ελληνική γλώσσα, αλλά εμείς οφείλουμε να γνωρίζουμε την αλήθεια και να τους το θυμίζουμε!
Η προέλευση της λέξης burp ανάγεται στη λέξη βορβορυγμός, που είναι η αρχαιοελληνική λέξη για το γουργούρισμα. Γουργούρισμα της κοιλιάς και ρέψιμο είναι και τα δύο ήχοι που συνδέονται με το στομάχι και το φαγητό, επομένως η σύγχυση του γουργουρίσματος με το ρέψιμο ήταν μάλλον αναμενόμενη από τους Άγγλους οι οποίοι όχι μόνο δεν κατανόησαν την σημασία του βορβορυγμού αλλά επιπλέον την πετσόκοψαν για να την προσαρμόσουν στην φτωχή φωνολογία της γλώσσας τους και κράτησαν μόνο το ...burp!
YΓ: Η λέξη fart έχει και αυτή ελληνική προέλευση, από την ρίζα περδ- (βλ. πέρδομαι). Η αγγλική αντέγραψε την ελληνική αλλάζοντας την φωνολογία: π.χ. το f αντικατέστησε το π (όπως στο πατήρ-->father).
Από το σχετικό άρθρο της Ελευθεροτυπίας (κλικ εδώ) πληροφορούμαστε ότι Έλληνες αρχαιολόγοι άρχισαν ανασκαφές στο νησί Φαϊλάκα του Κουβέιτ, στο οποίο είχε τοποθετηθεί φυλακείον, σύμβολο της δύναμης των Σελευκιδών των οποίων η αυτοκρατορία εκτεινόταν ως εκεί. Η σύνδεση του παρεφθαρμένου τοπωνυμίου Φαϊλάκα με τη λέξη φυλακείον είναι αδιαμφισβήτητη. Η ελληνική παρουσία μένει ζωντανή ακόμα και στο μακρινό Κουβέιτ, τη στιγμή που μέσα στη χώρα μας οι εθνομηδενιστές κάνουν ό,τι μπορούν να καταστρέψουν οτιδήποτε το ελληνικό.
Αν κάποιος απλός πολίτης καταγγείλει την εισαγόμενη εγκληματικότητα θα κατηγορηθεί ως "ρατσιστής". Χαίρομαι λοιπόν που η βουλευτής δεν διστάζει να καταδείξει την εθνικότητα των εγκληματιών που εισέβαλαν στο σπίτι της. Ρουμάνοι, προφανώς λαθρομετανάστες, εισβάλλουν στα σπίτια μας και εμείς, γαλουχημένοι από ανθρωπιστικές αξίες, ανησυχούμε μήπως ...θίξουμε κάποια εθνική κοινότητα.
Συγχαρητήρια στη βουλευτή του Πα.Σο.Κ. που τόλμησε να μιλήσει έξω από τα δόντια!
Πολλοί ισχυρίζονται πως το οριγκάμι είναι μία μορφή ιαπωνικής τέχνης. Λένε πως προέρχεται από τις λέξεις ori που σημαίνει διπλώνω και kami που σημαίνει χαρτί. Ισχυρίζονται πως το kami μετατρέπεται σε gami λόγω του φωνηεντικού φαινομένου της Ιαπωνικής που ονομάζεται rendaku.
Αυτή η άποψη είναι μία παρετυμολογική ερμηνεία, που οφείλεται στην προσπάθειά τους να συνδέσουν την μορφή αυτή της τέχνης με την ιαπωνική κουλτούρα. Η ιαπωνική γλώσσα είναι πολύ απλή φωνητικά και οι λέξεις της δημιουργούνται με την απλή ακολουθία συμφώνου και φωνήεντος. Συμφωνικά συμπλέγματα δεν υπάρχουν, για αυτό και όταν δανείζονται ξένες λέξεις που έχουν συμφωνικά συμπλέγματα επιλέγουν ή να τα απλοποιήσουν ή να παρεμβάλουν ανάμεσά τους κάποια φωνήεντα:
Christmas = kurimasu
Tractor = turakutura
Το ίδιο συνέβη και με την λέξη origami, η οποία προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις χαρτί και κάμπτω. Το σύμπλεγμα ρτ- και το σύμπλεγμα μπτ- απλοποιήθηκαν σε r και m αντίστοιχα. Το πρώτο φωνήεν α αλλοιώθηκε επειδή δεν τονιζόταν αλλά το δεύτερο α παρέμεινε και το τελικό ω αποβλήθηκε επειδή ήταν η κατάληξη και προστέθηκε το τελικό ι κατόπιν επίδρασης του ι- της δεύτερης συλλαβής. Η λέξη *horikami τροποποιήθηκε με βάση το φωνολογικό νόμο Rendaku σε *horigami και εν συνεχεία απώλεσε το αρχικό h. Έχουμε διαδοχικά:
Το γεγονός ότι οι Ιάπωνες ξέχασαν την ελληνική προέλευση της λέξης εξηγείται λογικότατα από την τέχνη kirigami όπου το πρώτο συνθετικό είναι η ελληνική λέξη κείρω (=κόβω, κουρεύω). Ενώ κανονικά η λέξη θα έπρεπε να είναι *origiri, εσφαλμένα συνδέθηκε το κείρω (kiri) με το κάμπτω (kami). Αυτό συνέβη επειδή στο μεταξύ είχε λησμονηθεί η προέλευση του origami και η ελληνική σημασία των δύο συνθετικών του τα οποία οι Ιάπωνες τα συνέδεσαν παρετυμολογικά με το ori (=διπλώνω) και kami(=χαρτί). Ειρήσθω εν παρόδω ότι το κειρειγκάμι είναι μία μορφή οριγκάμι όπου ο καλλιτέχνης κόβει (κείρει) το χαρτί.
Αξιοσημείωτο επίσης είναι ότι η λέξη kiru στα ιαπωνικά σημαίνει κόβω και προέρχεται κατευθείαν από την ελληνική λέξη κείρω, ενώ το γνωστό σε όλους μας χαρακίρι, η τελετουργική μορφή αυτοκτονίας με σπαθί, προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις «χαράσσω» και «κείρω»!
Δύο παιδιά αρρωσταίνουν. Είναι ετεροθαλή αδέρφια, το ένα έχει και τους δύο γονείς Έλληνες, το άλλο μόνο τον έναν. Το παιδί που έχει και τους δύο γονείς Έλληνες γλιτώνει από την ασθένεια και αναδεικνύεται σε διάνοια που έχει τελειώσει το πανεπιστήμιο πριν τα 15 του χρόνια. Το άλλο παιδί γλιτώνει από την ασθένεια (χάρη στα -κατά το ήμισυ- ελληνικά του γονίδια...), αλλά έχει σοβαρά προβλήματα υγείας. Ας παραθέσουμε όμως την ίδια την είδηση:
H Προμηθέα είναι χαρισματική και το γνωρίζει. Από πού πήρε όμως το ταλέντο της; «Πρέπει να προέρχεται από τη μητέρα μου.Και να σας πω γιατί.Οταν ήρθε στις Ηνωμένες Πολιτείες,η μητέρα μου παντρεύτηκε αρχικά έναν λευκό Αμερικανό.Από αυτόν τον γάμο γεννήθηκε ο ετεροθαλής αδελφός μου,ο Απόλλωνας» μας διηγείται. «Ηταν πραγματική ιδιοφυΐα,δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό.Δυστυχώς όμωςεμφάνισε επιπλοκές εξαιτίας του παιδικού εμβολιασμού και σήμερα είναι βιολογικά και διανοητικά ανίκανος.Είχα και εγώ τέτοιες επιπλοκές και παρ' ολίγον να πεθάνω.Καθώς όμως εγώ και ο ετεροθαλής αδελφός μου είχαμε την ίδια μητέρα,το χάρισμα στο οποίο αναφέρεστε πρέπει να προέρχεται από τα γονίδιά της» καταλήγει.
Από το Βήμα, 22/05/2005 , Σελ.: A40
Κωδικός άρθρου: B14469A401
ID: 270181
Είναι απόδειξη αυτό; Όχι επαρκής, θα έλεγα, αλλά σίγουρα μας κάνει να υποψιαστούμε ότι τελικά τα γονίδια μπορεί να παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο.
Περιήγηση σε λέξεις του αγγλικού λεξιλογίου με ελληνική προέλευση
Πολλοί από τους Έλληνες που μαθαίνουν την αγγλική γλώσσα συχνά πέφτουν πάνω σε λέξεις που τους θυμίζουν έντονα τις αντίστοιχες ελληνικές. Λέξεις όπως astronomy, geography, prototype, philosophy, democracy, orthopedics, microbe θυμίζουν πολύ εύκολα την ελληνική τους προέλευση ακόμα και στον πιο μικρό μαθητή της αγγλικής, ακόμα και στον αναλφάβητο γέροντα που τις ακούει για πρώτη φορά. Αυτή ήταν πάντοτε η κατάσταση: η Eλληνική δάνειζε στους «βαρβάρους» (με την αρχαιοελληνική έννοια) λέξεις και γλωσσικές δομές που εξέφραζαν τον ανώτερο πολιτισμό και ήτανε απαραίτητες για την ανάπτυξη του δικού τους πολιτισμού ενώ αντιθέτως τα δικά μας δάνεια από ξένες γλώσσες δεν εξέφραζαν ανώτερες πολιτισμικές αξίες αλλά (εξέφραζαν) είτε αντικείμενα που δεν υπήρχαν στην ελληνική γλώσσα (π.χ. καγκουρώ, τατουάζ, ντομάτα κλπ. είτε κατώτερες έννοιες (π.χ. χάμπουργκερ, κομπρεσέρ, σαμπρέλα, φαξ κλπ.) Σημειωτέον ότι ακόμα και αυτές οι ξένες λέξεις θα μπορούσαν να αντικατασταθούν από ωραιότατες και ελληνικότατες λέξεις, όπως άλλωστε έγινε σε πολλές περιπτώσεις και στο παρελθόν,
βλ. πεχλιβάνης- παλαιστής, τεμπεσίρι-κιμωλία,γαζέτα-εφημερίδα κ.ά.
Σκοπός του παρόντος άρθρου είναι να ρίξει φως σε λέξεις της αγγλικής γλώσσας που ενώ η γραπτή μορφή τους και η ηχητική τους πλευρά δεν θυμίζουν στους Νεοέλληνες την ελληνική τους καταγωγή, η ετυμολογία τους ωστόσο, σύμφωνα με τα διδάγματα της γλωσσικής επιστήμης, αποδεικνύει ξεκάθαρα πως η «πολιτιστική αιμοδοσία» της ελληνικής στους διάφορους ευρωπαϊκούς λαούς υπήρξε μεγαλύτερη απ' όσο φανταζόμαστε.
Ας υποθέσουμε ότι κάποιος Έλληνας μαθαίνει τη λέξη bishop· θα φανταζόταν ποτέ ότι είναι απόγονος της λέξης «επίσκοπος» της οποίας πρώτα σιγήθηκε το αρχικό ε-, έπειτα αφαιρέθηκε η κατάληξη -ος και τα π και σκ προφέρθηκαν ως μπ και σ παχύ; Άλλο παράδειγμα είναι η λέξη «βούτυρο» (βούτυρος < βους + τυρός) που πέρασε στη λατινική γλώσσα με τη μορφή butyrum και έδωσε τον τύπο butter της Αγγλικής, beurre της Γαλλικής, Butter της Γερμανικής, burro της Ιταλικής κ.ά. Το ίδιο συνέβη και με τη λέξη εκκλησία στις διάφορες ευρωπαϊκές γλώσσες· η λατινική τη δανείστηκε αυτούσια (δηλ. ecclesia) και στην ιταλική απέβαλε το αρχικό e-, και το -l- ενώθηκε με το -c- για να παραγάγει το παχύ-κ- στην σύγχρονη λέξη chiesa. Στην αγγλική και γερμανική γλώσσα υπάρχουν οι τύποι church και Kirche αντίστοιχα οι οποίες δεν είναι παρά αποδόσεις της ελληνικής λέξης Κυριακή· έτσι είχαν ονομάσει την εκκλησία οι τεύτονες και οι σάξονες επειδή ήταν ο οίκος του Κυρίου ή επειδή πήγαιναν εκκλησία κάθε Κυριακή!
Η πλέον σημαντική περίπτωση ελληνικής προέλευσης είναι η λέξη draft της αγγλικής γλώσσας την οποία ανακάλυψα πρόσφατα και αποδεικνύει την επιρροή της βυζαντινής ανώτατης παιδείας στην δυτικοευρωπαϊκή. Στα αγγλικά πανεπιστήμια έχει επικρατήσει όταν οι φοιτητές αναλαμβάνουν διπλωματικές και πτυχιακές εργασίες να δίνουν στον καθηγητή που αναλαμβάνει την εποπτεία ένα προσχέδιο της εργασίας ώστε αυτός να γνωρίζει με τι θα ασχοληθεί ο φοιτητής, να τον καθοδηγήσει σωστά και να διορθώσει τα όποια λάθη. Δυστυχώς, κανείς μέχρι σήμερα δεν είχε τονίσει ότι η λέξη draft προέρχεται από ελληνική ρίζα και έχει σχέση με την εκπαίδευση στο Βυζάντιο.
Είναι γνωστό ότι είτε κάποιος σπούδαζε στο Πανδιδακτήριον της Κωνσταντινουπόλεως ή στην Πατριαρχική Σχολή ή σε οποιαδήποτε άλλη (σχολή Μαγναύρας, σχολή των Αγίων Τεσσαράκοντα) έπρεπε στο τέλος των σπουδών του να αναλάβει μία μελέτη η οποία ποίκιλλε ανάλογα με τις σπουδές του. Οι σπουδαστές του Πανδιδακτηρίου ανελάμβαναν την συγγραφή μελέτης νομοθετικού περιεχομένου ή ρητορικού (εγκώμιο, επιτάφιο, ευκαιριακό λόγο, κάτοπτρα ηγεμόνων, τα οποία ήταν όλα πλαστοί λόγοι) ενώ οι σπουδαστές της Πατριαρχικής Σχολής έπρεπε να συγγράψουν μελέτη θεολογικού περιεχομένου (δογματική, αντιρρητική, ερμηνευτική κλπ)· σύμφωνα με τους κανονισμούς έπρεπε κάποιος διδάσκαλος της σχολής να αναλάβει την εποπτεία και τη διόρθωση της εργασίας, κάτι το οποίο σήμαινε πως έπρεπε να γνωρίζει το περιεχόμενο της εργασίας από τα πρώτα στάδια. Για το σκόπο αυτό ο σπουδαστής έπρεπε να δώσει στον διδάσκαλο ένα μικρό προσχέδιο της εργασίας το οποίο ονομαζόταν δρακτόν (και ενίοτε δράγμα).
Η λέξη δρακτόν (και δράγμα) προέρχονται από το ρήμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας: δράττομαι (αττικός τύπος: δράσσομαι) και σημαίνει «κάτι που μπορεί να χωρέσει στο χέρι, χερόβολο». Ομόρριζες λέξεις είναι ο δραγμός, το ρήμα δραγμεύω και η δραχμή, το αρχαιοελληνικό νόμισμα το οποίο αρχικά σήμαινε επίσης ό,τι και το δράγμα. Στο Βυζάντιο η λέξη δρακτόν χρησιμοποιήθηκε για να δηλώσει το σύντομο και περιεκτικό προσχέδιο των εργασιών σπουδαστών της ανώτερης εκπαίδευσης.
Η βυζαντινή εκπαίδευση υπήρξε το πρότυπο κατά το οποίο οργανώθηκαν τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια και μετά την πρώτη (1204) και κυρίως τη δεύτερη (1453) Άλωση της Κωνσταντινούπολης η μετανάστευση πολλών Ελλήνων λογίων στη Δύση οδήγησε σε ακόμη πιο βαθιά επίδραση της βυζαντινής εκπαίδευσης και πολιτισμού στους δυτικοευρωπαίους. Η πρακτική του δρακτού ή δράγματος συνεχίστηκε διά μέσου των αιώνων και έφτασε μέχρι σήμερα· το δρακτόν ως έννοια και ως πρακτική συνεχίζει να επιβιώνει στα πανεπιστήμια της Εσπερίας. Στα ιταλόφωνα πανεπιστήμια ονομάζεται progetto, στα γαλλικά projet (και σημαίνει το προσχέδιο της μεταπτυχιακής διατριβής που επιθυμεί να αναλάβει ο υποψήφιος φοιτητής και το οποίο εξετάζει αρμόδια επιτροπή καθηγητών προκειμένου να δώσει σχετική έγκριση)· στα γερμανικά λέγεται Plan ενώ στα αγγλικά λέγεται draft, διατηρώντας την ορολογία της βυζαντινής ανώτατης εκπαίδευσης.
Η λέξη draft της Αγγλικής έχει τις εξής σημασίες:
1.Κομμάτι κειμένου, μία επίσημη πρόταση η οποία συχνά περιλαμβάνει τις κύριες ιδέες μίας μελέτης, άρθρου, βιβλίου κλπ. αλλά όχι την πλήρως ανεπτυγμένη μορφή της.
2.Συναλλαγματική.
3.Σειρά κατάταξης στο στρατό.
Σύμφωνα με ετυμολογικά λεξικά της αγγλικής η λέξη draft αποτελεί την ορθογραφική απλούστευση - ώστε να πλησιάζει τη φωνητική γραφή - της λέξης draught που προέρχεται από τύπο *dreaht, *drοeht της αρχαίας Αγγλικής, ο οποίος ανάγεται στο ρήμα dragan (πβ. drag, draw) που σημαίνει «τραβώ» και «πίνω» (Πβ. και το νεοελληνικό «τραβώ νερό απ' το πηγάδι». Έτσι εξηγείται η επίδραση)· ο απλουστευμένος τύπος draft μαρτυρείται τον 15ο αι. μ.Χ., ενώ ο τύπος draught μαρτυρείται στα 1205(μόλις ένα χρόνο μετά την πτώση της Κων/πολης στους Φράγκους της Δ΄ σταυροφορίας)και σημαίνει:
1.Ρεύμα κρύου αέρα.
2.Χύμα ποτό (κυρίως για μπύρα).
3.Ζώο που χρησιμοποιείται για να σέρνει φορτία.
4.Το παιχνίδι της ντάμας.
5.Ρουφηξιά, γουλιά.
6.Βύθισμα πλοίου.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η ετυμολόγηση των τύπων draught και του μεταγενέστερου draft είναι μόνο εν μέρει ορθή· στην πραγματικότητα υπάρχουν δύο ομώνυμες λέξεις draft (και παλαιότερα draught) οι οποίες έχουν διαφορετική ετυμολογική αφετηρία και μόνο η σημερινή μορφή τους συμπίπτει. Αυτή η σύμπτωση είναι- όπως θα δειχθεί παρακάτω- προϊόν της ταλαιπωρίας που υφίστανται οι λέξεις από τους καιρούς: φωνολογικές αλλοιώσεις, αλλαγές στη σημασία και άλλες περιπέτειες καθιστούν σκοτεινή την προέλευση. Η λέξη draft η οποία σημαίνει «κομμάτι κειμένου, μία επίσημη πρόταση η οποία συχνά περιλαμβάνει τις κύριες ιδέες μίας μελέτης, άρθρου, βιβλίου κλπ. αλλά όχι την πλήρως ανεπτυγμένη μορφή της» είναι απόγονος της λέξης draught <draght <dractum <δρακτόν. Οι υπόλοιπες σημασίες των λέξεων draft και draught έχουν σχέση με τον τύπο που προέρχεται από το dragan της αρχαίας Αγγλικής.
Προς απόδειξιν των λεχθέντων έχει σωθεί ένα σύγγραμμα του Ανσέλμου του Κλαιρβώ (Anselmus Claraevalensis, 1201-1252), ο οποίος υπήρξε μαθητής κάποιου βυζαντινού λογίου με το όνομα Μανουήλ Φυρλίγγος (+1229, ο συγκεκριμένος λόγιος δεν αναφέρεται πουθενά αλλού παρά μόνο στο συγκεκριμένο σύγγραμμα· η χρονολογία του θανάτου του δίνεται έμμεσα από τον Άνσελμο του Clairvaux επειδή αναφέρεται ότι «απεδήμησε εις Κύριον το έτος της συνόδου της Τουλούζης και της συντριβής της σατανικής αιρέσεως των Αλβιγινών») με τίτλο: De dractis, sive regulae scribendi epitomas opusculorum, librorum et variorum rudimentorum ("Περί δρακτών, ήτοι κανόνες περί του συγγράφειν επιτομάς εργασιών, βιβλίων και διαφόρων άλλων πραγματειών")·αυτό το σύγγραμμα αποτελεί μία συλλογή συμβουλών που απευθύνονται σε φοιτητές και αφορούν στην ορθή σύνταξη προσχεδίων εργασιών. Ο κώδικας στον οποίο σώζεται το σύγγραμμα είναι το αρχέτυπον (δεν υπάρχουν αντίγραφα) και βρίσκεται στην Bibliotheque Nationale στο Παρίσι (στον κώδικα Parisinus lat. 12.196)· ανήκει σε εκείνους τους κώδικες που δεν έχουν περιγραφεί ακόμα σε έντυπο κατάλογο, υπάρχει όμως διαθέσιμη για τους μελετητές φωτογραφική αναπαραγωγή τους στην οποία ο αναγνώστης βρίσκει την παρατήρηση πως «οι εν Αγγλία και Γαλλία φοιτητές το προφέρουν dract ή draght ή draghm, γεγονός που προκαλεί συχνά σύγχυση» και την σύσταση προς όλους τους φοιτητές να μιλούν μεταξύ τους μόνο στη λατινική και να χρησιμοποιούν «την λατινική ορολογία και όχι το τοπικό ιδίωμα που έμαθαν στο σπίτι τους για να αποφευχθεί μία νέα Βαβέλ που θα γίνει αιτία να στερέψει στα χριστιανικά χείλη μια από τις γλώσσες των αγγέλων».
Από το σύγγραμμα του Ανσέλμου του Κλαιρβώ πληροφορούμαστε πως ήταν εν χρήσει και στην Αγγλία ένας τύπος draght ο οποίος προέκυψε από συμφυρμό των dractum και draghmum (Δρακτόν και δράγμα).
Εν συνεχεία ο τύπος draght μετατράπηκε σε draught από παρετυμολογική επιρροή της λέξης draught με την οποία είχε κάποια σημασιολογική συνάφεια. Έτσι ακολουθήθηκε η εξής πορεία:
Αυτή η περίπτωση δεν προσφέρει παρά μία ακόμα επιβεβαίωση της πολιτισμικής ακτινοβολίας του ελληνικού πολιτισμού και γλώσσας· θα ήταν χρήσιμο- έπειτα από την παραπάνω απόδειξη- οι καθηγητές και οι φοιτητές των αγγλικών και ελληνικών τουλάχιστον πανεπιστημίων να υιοθετήσουν τους τύπους dract και δρακτόν αντίστοιχα ως ελάχιστο φόρο τιμής στην υπερχιλιετή κιβωτό του πολιτισμού που υπήρξε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
Βιβλιογραφία:
Agnes, Michael, ed. in chief, Webster's New World College Dictionary, fourth edition, MacMillan, 1999.
Ayto, John, Dictionary of Word Origins, Arcade Publishing, 1990.
Ayto, John, 20th Century Words, Oxford University Press, 1999.
Barnhart, Robert K., ed., Barnhart Dictionary of Etymology, H.W. Wilson Co., 1988.
Buck, Carl Darlington, A Dictionary of Selected Synonyms in the Principal Indo-European Languages, University of Chicago, 1949, reprinted 1988.
Constantinides, CN, Higher Education inByzantiumin the Thirteenth and Early
Fourteenth Centuries, 1204-c.1310, Nicosia: Cyprus Research Centre, 1982.
Einhorn, E., Old French, a Concise Handbook, Cambridge Univ. Press, 1974.
Fowler, H.W., A Dictionary of Modern English Usage, OxfordUniv. Press, 1926.
Gordon, E.V., AnIntroduction to Old Norse, 2nd ed., rev., Oxford University Press, 1956.
Grimm, Jacob, and Wilhelm Grimm DeutschesWorterbuch, Leipzig, S. Hirzel, 1911.
Hall, J.R. Clark, A Concise Anglo-Saxon Dictionary, Cambridge University Press, 1894, reprint with supplement by Herbert D. Meritt, 1984, University of Toronto Press.
Hatefeld, Adolphe, & Arsene Darmesteter, DictionnaireGeneral de la Langue Française, Paris, Librairie Delagrave, 1926.
Holthauzen, Ferd., EtymologischesWorterbuch der Englischen Sprache, Leipzig: Bernhard Tauchnitz, 1927.
Klein, Dr. Ernest, AComprehensive Etymological Dictionary of the English Language, Amsterdam: Elsevier Scientific Publishing Co., 1971.
Σοφοκλής Καλλιμάνης
RSS: